Norn Human
İnsan Olmak Ne Demek? Bilinç, Özgür İrade ve Yapay Zekâ

Felsefe, Teknoloji ve Toplum

İnsan Olmak Ne Demek? Bilinç, Özgür İrade ve Yapay Zekâ

Makineler düşünürken insanı insan yapan ne?

  • Temel Program
  • Seminer
  • Giriş · Ön bilgi gerektirmez

Bu seminer nedir?

Bir makine bize benzediğinde, kendimiz hakkında ne öğreniriz?

Bu seminer, yapay zekâ çağında insan olmayı bilinç, özgür irade, beden, ilişki ve sorumluluk üzerinden yeniden düşünmeye davet eder. Zekâ ile öznel deneyim arasındaki farkı araştırır; kararlarımızın nasıl oluştuğuna ve bir makineye ne zaman anlayış, niyet ya da duygu atfettiğimize bakarız.

Gündelik örnekler ve kısa düşünce deneyleriyle kendi görüşünü kurmaya, karşıt görüşleri değerlendirmeye ve yapay zekâyla ilişkinde hangi kararları kendin üstleneceğini belirlemeye başlayacaksın.

Süre
3 saat
Yapı
Tek buluşma · 3 saatlik oturum: 150 dakika anlatım ve düşünce deneyleri + 30 dakika soru ve tartışma
Seviye
Giriş · Ön bilgi gerektirmez
Format
Online, canlı · Katılımlı seminer
Grup
20–40 kişi

Hangi ihtiyaçtan doğdu?

Makineler değiştikçe insan sorusu yeniden açılıyor.

Bir sistem şiir yazdığında yaratıcı mı olur? Bizi teselli ettiğinde anlaşıldığımızı hissetmemiz, onun da bir şey hissettiğini gösterir mi? Kararlarımızı etkileyen biyolojik, toplumsal ve dijital koşullar içinde ne kadar özgürüz?

Yapay zekâ hakkındaki hızlı yargılar, insan hakkında taşıdığımız kabulleri de görünür kılıyor. Bu seminer, zekâ, bilinç ve insanlık kavramlarını birbirine karıştırmadan düşünmek; teknolojinin açtığı imkânlar içinde muhakememizi ve sorumluluğumuzu geliştirmek ihtiyacından doğdu.

Norn Human nasıl yaklaşıyor?

Beyni, yaşantıyı ve sorumluluğu birlikte düşünmek.

İnsanı bedeni, öznel yaşantısı, ilişkileri ve anlam arayışıyla birlikte ele alırız. Sinirbilimin bulgularını, zihin felsefesinin düşünce deneylerini ve psikolojinin benlik ve karar sorularını aynı tartışmada buluştururuz. Manevi düşüncenin niyet, vicdan ve kendini bilme kavramları da insanlaşmanın ahlaki boyutuna katkı sunar.

Her yaklaşımın neyi açıkladığını ve hangi soruları açık bıraktığını inceleriz. Beyin etkinliği ile yaşanan deneyim, davranış ile yorum, bilimsel bulgu ile felsefi ve manevi görüş arasındaki ayrımları gözetiriz. Bilinç ve özgür irade konusunda farklı görüşlerin gerekçelerini karşılaştırırız.

Kısa anlatımları düşünce deneyleri ve ortak tartışma izler. Bir yapay zekâ sohbeti, gündelik bir karar ve etik bir ikilem üzerinden, bir iddiayı hangi gerekçeyle kabul ettiğimizi araştırırız.

Norn Yöntem Süzgeci

Peşine düşeceğimiz sorular

Bu seminer cevap vermekten önce doğru soruları açar.

  • Zeki davranmak, anlamak ve bilinçli olmak aynı şey mi?

  • Bir bedene sahip olmak ve bir hayat yaşamak düşünmeyi nasıl biçimlendirir?

  • Kararlarımızın nedenleri varsa özgürlükten ve sorumluluktan nasıl söz edebiliriz?

  • Bir yapay zekâya anlayış veya duygu atfederken neye dayanıyoruz?

  • Yaratıcılıkta eserin kendisi, niyet ve yaşanmışlık nasıl bir yer tutar?

  • Yapay zekâdan hangi konularda destek almalı, hangi kararların sorumluluğunu kendimiz üstlenmeliyiz?

Kimler için?

  • Yapay zekânın insan anlayışımızı ve gündelik hayatımızı nasıl değiştirdiğini merak edenler.
  • Bilinç, özgür irade, benlik ve anlam sorularına bir başlangıç arayanlar.
  • Eğitim, teknoloji, sanat veya insanla çalışan alanlarda yeni bir düşünme çerçevesi edinmek isteyenler.
  • Yapay zekâyı kullanırken kendi muhakemesini ve sorumluluğunu güçlendirmek isteyenler.

Kimler için uygun değil?

  • Kodlama, araç kullanımı veya komut yazma konusunda teknik eğitim arayanlar.
  • Bilinç ve özgür irade tartışmalarına tek ve kesin bir cevap bekleyenler.

Programdan ne kazanacaksınız?

Zekâ ile bilinç arasındaki ayrımı araştırırsın. Bir yapay zekânın etkileyici cevabının anlayış ve öznel deneyim hakkında ne gösterdiğini daha dikkatli değerlendirmeye başlarsın.

Seçim ve sorumluluk üzerine kendi gerekçeni kurarsın. Özgür irade tartışmalarını, alışkanlıkların ve algoritmaların etkilediği gündelik kararlarla birlikte düşünürsün.

Yapay zekâyla ilişkinde temel sorular edinirsin. Cevabı doğrulamak, mahremiyetini gözetmek ve önemli kararlarda kendi muhakemeni kullanmak için kişisel ilkeler oluşturursun.

İnsan olmaya dair görüşünü tartışırsın. Beden, ilişki, yaratıcılık, anlam ve vicdanı düşünce deneyleriyle ele alır; görüşünü karşıt gerekçelerle birlikte değerlendirmeye başlarsın.

Ön koşul

Felsefe, sinirbilim veya yapay zekâ konusunda ön bilgi aranmaz. Farklı görüşleri dinlemeye ve kendi kabullerini sorgulamaya açıklık yeterlidir. Bir yapay zekâ hesabı ya da ücretli araç gerekmez; örnekler seminerde sunulur.

Program içeriği

Ders listesi değil, ilerleyen bir öğrenme yolculuğu.

01

Zekâ, bilinç ve benlik · 30 dakika

Problem çözme, öznel deneyim ve kendinin farkında olma arasındaki ayrımlar. Bilincin nasıl araştırıldığı ve hangi soruların açık kaldığı. Kısa çalışma: Bir insanın ve bir yapay zekânın aynı soruya verdiği benzer yanıtlar, anlayış ve öznel deneyim hakkında ne gösterir?

02

Beden, ilişki ve anlam · 30 dakika

İnsanın dünyayı bir bedenle, bir yaşam öyküsü ve ilişkiler içinde deneyimlemesi. Bellek, duygu ve benlik; manevi düşüncede niyet ve kendini bilme. Düşünce deneyi: Anıların bir makineye aktarılsa o hâlâ sen olur muydun?

03

Özgür irade ve karar · 30 dakika

Nedensellik, seçenekler ve sorumluluk üzerine farklı felsefi görüşler. Libet deneylerinin sorduğu soru; keyfî hareketle gerekçeli yaşam kararı arasındaki fark. Bir öneri algoritmasının sunduğu seçeneği kabul etme örneğinde alışkanlığın, çevrenin, bilinçli değerlendirmenin ve kişisel sorumluluğun payını tartışmak.

04

Yapay zekâ, anlayış ve yaratıcılık · 30 dakika

Dil modellerinin çalışma mantığına kısa giriş; akıcı yanıt, doğruluk ve bilinç arasındaki ayrımlar. Turing testi ve Çin Odası düşünce deneyinin açtığı tartışmalar. Bir sohbet veya yaratıcı üretim örneğinde anlamı ve niyeti kime atfettiğimizi sorgulamak.

05

İnsan muhakemesi ve etik sorumluluk · 30 dakika

Yapay zekâ desteğinde doğrulama, mahremiyet, önyargı ve karar sorumluluğu. Duygusal yakınlık hissi ile karşılıklılık beklentisini incelemek. Bir etik ikilem üzerinden insan–makine ayrımları ve kişisel kullanım ilkeleri için tek sayfalık düşünme haritasını başlatmak.

06

Açık sorular ve ortak tartışma · 30 dakika

Katılımcı soruları, görüşlerin karşılaştırılması ve seminerin ortak değerlendirmesi. Düşünme haritasına bir açık soru ve gündelik yaşamda uygulanabilecek bir ilke eklemek.

Güvenlik ve sınır

Kişisel paylaşım ve tartışmaya sözlü katılım gönüllüdür; örneklerde kurmaca veya anonimleştirilmiş içerikler kullanılır. Katılımcılardan özel yazışmalarını ya da hassas bilgilerini bir yapay zekâ aracına aktarmaları istenmez. Farklı inanç ve görüşler saygıyla ele alınır.

Belge ve yetkinlik sınırı

Canlı buluşmanın en az 150 dakikasına katılan ve kısa değerlendirmeyi tamamlayanlara Norn Human seminer katılım belgesi verilir. Belge seminere katılımı gösterir; uzmanlık veya mesleki uygulama yetkisi sağlamaz.

Şeffaf sınır bildirimi

Tamamlama koşulları

  • 180 dakikalık canlı buluşmanın en az 150 dakikasına katılmak.
  • Seminer sonundaki kısa değerlendirmeyi tamamlamak; sözlü paylaşım ve seminer sonrası çalışma isteğe bağlıdır.

Tarihler, ücret ve kayıt

Program bilgileri tek bakışta.

TakvimYeni tarih duyurulacak
FormatOnline, canlı · Katılımlı seminer
Kontenjan20–40 kişi
Program ücretiDuyurulacak

Erken kayıt ve ödeme koşulları program duyurusunda açıkça paylaşılır.

Bilgi al

Deneyimini senin seçiminle ölçelim.

Zorunlu çerezler siteyi çalıştırır. Analitik çerezleri yalnızca izin verirsen Google Analytics ve Microsoft Clarity ile deneyimi iyileştirmek için kullanırız. Ayrıntılar Çerez Politikası içinde.